PesaKit: Muhtasari wa Kampuni na Huduma Zake
Katika mazingira ya biashara yanayobadilika haraka nchini Kenya, ambapo uchumi wa kidijitali unazidi kushika kasi, makampuni kama PesaKit yameibuka kutoa suluhisho bunifu. PesaKit Limited, inayojulikana kama PesaKit, ni kampuni ya teknolojia ya kifedha iliyoanzishwa mwaka 2019 nchini Kenya. Makao makuu yake yapo 860 Olenguruone Road, Lavington, Nairobi, na imejitolea kuwapa uwezo mawakala wa fedha za simu na wafanyabiashara wadogo kote barani Afrika.
Kampuni hii inatumia akili bandia (AI) kutoa huduma za kifedha na suluhisho za usambazaji wa rejareja. Mkurugenzi Mkuu na Mwanzilishi wake ni Bw. Andrew Mutua, ambaye ana uzoefu mkubwa katika sayansi ya kompyuta. Lengo kuu la PesaKit ni kuunganisha sehemu ya mwisho ya huduma za kifedha na wafanyabiashara wadogo wasio rasmi, ikiwemo mawakala wa M-Pesa na wamiliki wa maduka, hasa katika jamii zenye kipato cha chini mijini na vijijini nchini Kenya, Uganda, Tanzania, na Ghana.
Mfumo wa biashara wa PesaKit unatumia mtindo wa B2B2C (Biashara kwa Biashara kwa Mteja), ambapo huwajumuisha mawakala wa fedha za simu na wafanyabiashara kama washirika wa usambazaji. Kupitia jukwaa lao la kidijitali, PesaKit inatoa huduma muhimu kama:
- Mikopo ya Mtaji wa Biashara (Float Boost): Mikopo hii imetengenezwa mahsusi kusaidia mawakala na wafanyabiashara kuongeza mtaji wao wa biashara.
- Mikopo ya Simu Janja: Huwezesha wafanyabiashara kupata simu janja, ambazo ni muhimu kwa uendeshaji wa biashara zao za kidijitali.
- Uagizaji wa Bidhaa za Rejareja Dijitali (BNPL): Huduma ya kununua sasa na kulipa baadaye kwa bidhaa za maduka.
- Utoaji wa Maagizo ya Biashara ya Kielektroniki: Kusaidia katika usambazaji wa bidhaa zilizoagizwa mtandaoni.
- Bima Ndogo na Huduma Zinazotokana na Kamisheni: Kutoa ulinzi na fursa za mapato ya ziada.
Jinsi Mikopo ya PesaKit Inavyofanya Kazi
Kama mchambuzi wa masuala ya kifedha, ni muhimu kuelewa undani wa bidhaa za mikopo zinazotolewa na PesaKit, masharti yake, na mchakato mzima wa maombi. Uwazi katika masuala haya ni muhimu kwa wakopaji watarajiwa.
Bidhaa za Mikopo na Viwango vya Riba
PesaKit inatoa aina mbili kuu za mikopo:
- Mikopo ya Mtaji wa Biashara (Float Boost):
- Muda wa Kurejesha: Siku 91 hadi 365.
- Kiasi cha Mkopo: Kuanzia KES 2,000 hadi KES 140,000.
- Kiwango cha Riba kwa Mwaka (APR): 14% hadi 20%.
- Mikopo ya Simu Janja:
- Muda wa Kurejesha: Siku 121 hadi 365.
- Kiasi cha Mkopo: Hadi thamani ya kifaa (KES 140,000).
- Kiwango cha Riba kwa Mwaka (APR): 10%.
Viwango vya APR vinaonyesha riba ya kila mwaka. Kwa mfano, ukikopa KES 5,000 kwa APR ya 14% kwa siku 180, riba itakuwa KES 345, na jumla ya malipo ni KES 5,345. Hii ni muhimu kwa wakopaji kuelewa gharama halisi ya mkopo.
Ada na Masharti
PesaKit haijatoa hadharani ada zozote za kuanzisha au kuchakata mkopo; inaonekana kuwa riba ndiyo inayojumuisha gharama zote. Kuhusu ada za kuchelewa kulipa, PesaKit haijabainisha wazi, lakini kanuni za Benki Kuu ya Kenya (CBK) kuhusu viwango vya adhabu zinatumika. Jambo muhimu la kutambua ni kwamba PesaKit haihitaji dhamana ya kimwili. Mikopo hutolewa kulingana na taarifa za miamala ya M-Pesa za miezi mitatu iliyopitwa na historia ya alama za CRB (Credit Reference Bureau).
Mchakato wa Maombi na Mahitaji
Maombi ya mkopo yanaweza kufanywa kupitia:
- Programu ya Simu (Android): Inapatikana kwenye Google Play Store.
- Tovuti ya PesaKit: Inatoa habari zaidi.
PesaKit haina programu ya iOS kwa sasa. Kwa usajili na maombi, unahitaji:
- Kitambulisho halali cha kitaifa cha Kenya.
- PIN ya KRA.
- Leseni ya biashara au usajili (kwa wafanyabiashara).
- Uthibitisho wa anwani.
Usajili wa akaunti hufanyika kwa nambari ya simu, na kukamilisha wasifu kunahitaji kupakia hati hizi na kutoa idhini ya kuangaliwa data ya CRB. Mfumo wa PesaKit unatumia akili bandia kuchambua kiasi cha miamala, mifumo ya matumizi ya float, historia ya ulipaji, na data ya CRB ili kubaini uwezo wa kukopa na kuweka viwango vya mikopo vinavyobadilika kulingana na matumizi ya programu na utendaji kwenye jukwaa.
Pesa huwekwa kwenye akaunti ya M-Pesa ya mtumiaji kupitia Safaricom. Uhamisho wa benki unaweza kupatikana kwa ombi. Kwa upande wa urejeshaji wa mikopo, PesaKit hutuma vikumbusho otomatiki kupitia arifa za ndani ya programu na SMS. Ukichelewa kulipa, PesaKit huripoti moja kwa moja kwa CRB, na akaunti zitazuiwa kukopa tena hadi deni litakaposafishwa.
Kutathmini PesaKit: Udhibiti, Nafasi Sokoni na Uzoefu wa Wateja
Kwa mujibu wa Benki Kuu ya Kenya (CBK), ni muhimu kwa kampuni za mikopo ya kidijitali kuwa na leseni rasmi. Kama ilivyokuwa Septemba 2025, PesaKit haikuorodheshwa kati ya watoa mikopo 153 waliopewa leseni na CBK. Hata hivyo, inafanya kazi chini ya Kanuni za Watoa Mikopo wa Dijitali za CBK za 2022, ikisubiri maombi rasmi ya leseni na majaribio ya API. PesaKit pia inatii Sheria ya Ulinzi wa Data ya Kenya ya 2019. Hakuna rekodi za umma za hatua za utekelezaji au adhabu dhidi ya PesaKit.
Programu ya Simu na Ufikiaji
Programu ya PesaKit inapatikana kwa watumiaji wa Android pekee, ikiwa na zaidi ya vipakuzi 10,000 kwenye Google Play Store. Vipengele vyake muhimu ni pamoja na mauzo ya muda wa maongezi, malipo ya bili za huduma, maombi ya mkopo, ufuatiliaji wa kamisheni, na ukaguzi wa CRB. Ingawa hakuna ukadiriaji wa umma wa UI (User Interface), idadi ya vipakuzi inaonyesha mvuto wa awali. Kwa sasa, PesaKit inahudumia zaidi ya mawakala/wafanyabiashara 73,862 waliosajiliwa na wanaofanya kazi kwenye jukwaa, wengi wao wakiwa katika jamii zenye kipato cha chini na za pembezoni.
Nafasi Sokoni na Washindani
PesaKit inashindana na watoa mikopo wengine wakubwa nchini Kenya kama vile Tala, Branch, M-KOPA, Pezesha, na KopaKopa. Tofauti yake kuu ni mtindo wake wa mtandao wa mawakala na huduma jumuishi za biashara. Inakadiriwa kuwa PesaKit inahudumia takriban 5% ya mawakala wa fedha za simu waliopewa leseni nchini Kenya. Kampuni ina mipango ya kupanua zaidi, ikilenga kufikia zaidi ya mawakala 100,000 ifikapo 2026 na kuanzisha programu ya iOS. Imeshirikiana na Safaricom M-Pesa API, taasisi za fedha zilizoidhinishwa kwa mtaji, na kampuni ya bima ya AfyaPoa kwa bima ndogo.
Uzoefu wa Wateja
Kutokana na ukosefu wa ukadiriaji wa umma kwenye Google Play Store, ni changamoto kutoa tathmini kamili ya maoni ya wateja. Hata hivyo, tovuti ya PesaKit ina ushuhuda unaosisitiza idhini ya haraka ya mikopo na huduma bora kwa wateja. Malalamiko ya kawaida yanajumuisha mara kwa mara matatizo ya programu na kiwango kidogo cha mkopo kwa mawakala wenye miamala mingi. PesaKit inatoa usaidizi kwa wateja kupitia njia mbalimbali: +254 707 200 500, WhatsApp, na barua pepe ([email protected]).
Kama mfano wa mafanikio, imeripotiwa kuwa mfanyabiashara mmoja aliongeza mtaji wake wa kila siku kwa 50% na kukuza idadi ya wateja wake kwa kutumia mkopo wa kurudia kutoka PesaKit. Hii inaonyesha uwezo wa PesaKit kuboresha biashara ndogo ndogo.
Ushauri kwa Wakopaji Watakaojiunga na PesaKit
Kwa wale wanaofikiria kukopa kutoka PesaKit, ni muhimu kuzingatia mambo kadhaa ili kuhakikisha unakopa kwa uwajibikaji na kufaidika kikamilifu na huduma zao:
- Tathmini Mahitaji Yako Kweli: Kopa tu kiasi unachohitaji kwa biashara yako na uhakikishe una mpango thabiti wa jinsi utakavyotumia fedha hizo kukuza biashara na kurejesha mkopo. Mikopo ya PesaKit inalenga kuongeza mtaji wa biashara, kwa hivyo itumie kwa malengo hayo.
- Elewa Masharti na Viwango vya Riba: Soma kwa makini masharti yote ya mkopo, ikiwemo APR, muda wa kurejesha, na ada zozote (ingawa PesaKit haijatoa hadharani ada za ziada). Hakikisha unaelewa jinsi riba inavyohesabiwa na jumla ya kiasi utakachorejesha.
- Dhibiti Historia Yako ya M-Pesa: Kwa kuwa PesaKit inategemea sana taarifa za miamala yako ya M-Pesa na alama za CRB, dumisha historia nzuri ya miamala. Miamala thabiti na yenye tija itaongeza uwezekano wako wa kupata mikopo mikubwa na kwa masharti mazuri.
- Fahamu Hali ya Udhibiti: Ingawa PesaKit inafanya kazi chini ya kanuni za CBK na inasubiri leseni, ni muhimu kuwa na ufahamu wa mazingira ya udhibiti. Hii itakupa amani ya akili kuhusu usalama wa data yako na haki zako kama mkopaji.
- Tumia Programu Kikamilifu: PesaKit inatoa huduma mbalimbali kupitia programu yake ya Android. Kutumia vipengele hivi kikamilifu kunaweza kusaidia kuboresha alama zako za mkopo ndani ya mfumo wa PesaKit na kufungua fursa za mikopo mikubwa.
- Wasiliana na Huduma kwa Wateja: Iwapo una maswali, wasiwasi, au unakabiliwa na changamoto yoyote, usisite kuwasiliana na timu ya huduma kwa wateja ya PesaKit kupitia namba zao za simu, WhatsApp, au barua pepe.
- Jiepushe na Kukopa Kupita Kiasi: Ingawa mikopo inaweza kusaidia kukuza biashara, kukopa kupita kiasi kunaweza kusababisha mzigo wa deni. Kopa kwa kiasi unachoweza kumudu kurejesha bila kuhatarisha biashara au fedha zako binafsi.
Kwa kufuata ushauri huu, mawakala na wafanyabiashara wadogo wanaweza kutumia fursa zinazotolewa na PesaKit kuboresha biashara zao na kuchangia katika ukuaji wa uchumi wa kidijitali nchini Kenya.