Katika mazingira ya kifedha yanayobadilika ya Kenya, ambapo mahitaji ya haraka ya mtaji ni muhimu kwa watu binafsi na biashara ndogo na za kati (MSMEs), makampuni ya ukopeshaji wa kidijitali yameibuka kama suluhisho muhimu. Miongoni mwa haya, Jijenge Credit Limited, inayofanya biashara kama Jijenge Loans, imejitokeza kama mtoa huduma mashuhuri. Makala haya yanalenga kutoa uchambuzi wa kina na usio na upendeleo wa Jijenge Loans, huduma zake, na nafasi yake katika soko la Kenya, kwa kuzingatia uelewa wa kifedha na muktadha wa kitamaduni wa hapa nchini.
Muhtasari wa Kampuni na Historia Yake Kenya
Jina Rasmi na Usajili
Jijenge Credit Limited ni taasisi ya ukopeshaji wa fedha ndogo ndogo isiyopokea amana, iliyosajiliwa chini ya sheria za kampuni za Kenya mnamo mwaka 2014. Inafanya kazi kama Mtoa Huduma wa Mikopo ya Kidijitali (DCP) na ina leseni kamili kutoka Benki Kuu ya Kenya (CBK), ikihakikisha inafuata miongozo na kanuni za sekta ya fedha nchini.
Umiliki na Uanzishwaji
Kampuni hii ilianzishwa mnamo 2014 na Bw. Peter Macharia Kamau, msimamizi wa zamani wa Benki ya Kitaifa ya Kenya mwenye uzoefu wa zaidi ya miaka 30 katika sekta ya benki. Bw. Kamau alitumia malipo yake ya kustaafu kama mtaji wa awali wa kuanzisha kampuni, akionyesha dhamira yake ya kuwapa Wakenya fursa za kifedha. Jijenge Credit Limited inamilikiwa binafsi na haina hisa zinazouzwa kwa umma.
Mfumo wa Biashara na Walengwa
Jijenge Loans inatoa aina mbili kuu za mikopo: ile inayohitaji dhamana (kama vile logbook ya gari au hati ya ardhi) na ile isiyo na dhamana (kama vile mikopo ya ada za shule au mikopo ya "check-off" kwa wafanyakazi). Wateja wao wakuu ni pamoja na watu binafsi wenye mishahara, biashara ndogo na za kati (MSMEs) zenye wafanyakazi chini ya 100, na wafanyakazi wa sekta ya umma. Kampuni inajivunia kufikia wateja wake katika kaunti zote 47 za Kenya, kupitia ofisi zake na mtandao mpana wa mawakala.
Bidhaa na Huduma za Mikopo Zinazotolewa na Jijenge Loans
Jijenge Loans inatoa huduma mbalimbali za kifedha zilizoundwa kukidhi mahitaji tofauti ya wateja. Hizi ni pamoja na:
- Mikopo ya Logbook: Hii inalindwa na logbook ya gari. Kiasi cha hadi shilingi milioni 10 za Kenya kinaweza kutolewa, mara nyingi ndani ya saa moja tu baada ya maombi kuidhinishwa. Riba yake ni kati ya asilimia 3.75% na 4.0% kwa mwezi, inayokokotolewa kwenye salio lililosalia.
- Mikopo ya Hati ya Ardhi: Mikopo hii inahusisha dhamana ya ardhi au mali isiyohamishika. Masharti ya urejeshaji yanaweza kufikia hadi miezi 60, na viwango vya riba ni takriban asilimia 1.2% kwa mwezi (sawa na asilimia 14.4% kwa mwaka), pia ikikokotolewa kwenye salio lililosalia.
- Mikopo ya "Check-off": Mikopo hii haina dhamana na hulipwa moja kwa moja kutoka kwenye mshahara wa mfanyakazi kupitia makubaliano na mwajiri (FOSA).
- Mikopo ya Ada za Shule: Mikopo ya muda mfupi inayolenga kufadhili ada za masomo, inayolipwa kutoka mshahara au kupitia huduma za pesa kwa simu.
- Ufadhili wa Biashara: Hii inajumuisha ufadhili wa ushuru wa kuingiza bidhaa (Import Duty Finance) na ufadhili wa LPO (Local Purchase Order Financing), inayolenga kutoa mtaji wa kufanya kazi kwa wafanyabiashara.
- Dhamana za Zabuni (Bid Bonds) na Ufadhili wa Mali: Inatoa dhamana kwa zabuni na ufadhili wa ununuzi wa mali au vifaa.
- Mikopo ya Likizo na Mikopo ya Nishati Jadidifu: Bidhaa maalum za muda mfupi kulingana na mahitaji tofauti.
Kiasi cha Mikopo
Kiasi cha chini cha mkopo hutofautiana kulingana na bidhaa, kwa mfano, mikopo ya logbook huanzia shilingi 10,000 za Kenya. Kiasi cha juu kinaweza kufikia shilingi milioni 10 za Kenya kwa mikopo ya logbook na shilingi milioni 5 za Kenya kwa mikopo ya hati ya ardhi. Ufadhili wa biashara pia unaweza kufikia hadi shilingi milioni 10 za Kenya.
Riba, Ada na Masharti Maalum ya Jijenge Loans
Kuelewa gharama kamili ya mkopo ni muhimu kabla ya kukopa. Hapa chini ni maelezo ya riba, ada na masharti ya urejeshaji ya Jijenge Loans:
Viwango vya Riba
- Mikopo ya Logbook: Riba ni kati ya 3.75% hadi 4.0% kwa mwezi. Kwa mwaka, hii inafikia takriban 45% hadi 48%. Riba hii inakokotolewa kwenye salio lililosalia (reducing balance), kumaanisha unalipa riba kwa kiasi kilichobaki, si kiasi chote cha mkopo.
- Mikopo ya Hati ya Ardhi: Riba ni takriban 1.2% kwa mwezi, ambayo ni sawa na 14.4% kwa mwaka. Pia inakokotolewa kwenye salio lililosalia.
- Mikopo ya Check-off na Nyinginezo: Kwa kawaida riba ni takriban 1.2% kwa mwezi, inayokokotolewa kwenye salio lililosalia.
Muda wa Marejesho
- Mikopo ya Logbook na Mikopo Nyinginezo Yenye Dhamana ya Mali: Hadi miezi 60.
- Mikopo ya Hati ya Ardhi: Hadi miezi 72.
- Mikopo ya Check-off: Inalingana na mizunguko ya malipo ya mshahara, na upeo wa miezi 60.
Ada Mbalimbali
Jijenge Loans hutoza ada ya usindikaji/kuanzisha mkopo ya asilimia 1% ya kiasi cha mkopo kwa mikopo ya maendeleo, inayolipwa mara moja. Kwa malipo ya kuchelewa, adhabu ya kawaida hutozwa, ingawa maelezo kamili ya ada za adhabu hazikuweza kuthibitishwa hadharani.
Mahitaji ya Dhamana
Kwa mikopo yenye dhamana, Jijenge Loans inahitaji:
- Logbook ya Gari: Kwa mikopo ya logbook, pamoja na bima kamili ya gari.
- Hati Halisi ya Ardhi: Kwa mikopo ya hati ya ardhi.
- Wadhamini au FOSA ya Mshahara: Kwa mikopo isiyo na dhamana au mikopo ya check-off.
Mchakato wa Maombi na Masharti
Jijenge Loans imeboresha mchakato wake wa maombi ili kuhakikisha ufanisi na urahisi kwa wateja:
Njia za Kuomba
Unaweza kuomba mkopo kupitia programu yao ya simu, tovuti yao rasmi, au kutembelea moja ya ofisi zao. Ofisi kuu iko Nairobi (Kaunda Street Town House, Ghorofa ya 6), na wana matawi mengine manne na mtandao mpana wa mawakala kote nchini.
Mchakato wa Kujiandikisha na KYC
Kwa maombi yote, utahitaji kutoa nyaraka zifuatazo kwa uthibitishaji wa kitambulisho (KYC - Know Your Customer):
- Kitambulisho chako cha kitaifa.
- PIN ya KRA.
- Taarifa za benki au M-Pesa za miezi sita iliyopita.
- Picha za pasipoti.
- Nyaraka za dhamana (kama inahitajika).
Uthibitishaji wa kidijitali unafanyika, ukisaidiwa na mawakala wao wanaokusanya nyaraka pale inapolazimu. Mchakato wa kukagua maombi unahusisha kutathmini thamani ya dhamana (kama gari au ardhi), kuthibitisha mapato, na kufanya ukaguzi wa ripoti za mikopo kutoka shirika la kutoa taarifa za mikopo (Credit Reference Bureau - CRB).
Utoaji wa Mikopo
Jijenge Loans inajivunia utoaji wa haraka wa mikopo. Kwa mikopo ya logbook, fedha zinaweza kutolewa ndani ya saa moja tu baada ya maombi kuidhinishwa. Kwa mikopo mikubwa yenye dhamana, mchakato unaweza kuchukua hadi wiki mbili. Fedha hutolewa kupitia M-Pesa, uhamisho wa benki, au pesa taslimu katika tawi au kwa wakala.
Vipengele vya Programu ya Simu na Uzoefu wa Mtumiaji
Jijenge Loans inatoa programu ya simu inayopatikana kwa mifumo ya iOS na Android. Programu hii imeundwa kurahisisha mchakato wa maombi na usimamizi wa mikopo. Vipengele muhimu ni pamoja na:
- Vikokotoo vya mikopo vinavyokusaidia kukadiria urejeshaji.
- Kufuatilia hali ya maombi yako.
- Kupakia nyaraka kwa urahisi.
- Kupokea arifa kuhusu hali ya mkopo wako.
Ingawa ukadiriaji wa umma wa programu haukuweza kupatikana kwa urahisi, uwepo wake unaonyesha dhamira ya kampuni katika kutumia teknolojia kuboresha uzoefu wa wateja. Tovuti yao, jijengecredit.com, pia inatoa lango la maombi ya mtandaoni na huduma ya gumzo kwa wateja.
Hali ya Udhibiti na Leseni
Jijenge Credit Limited imepewa leseni na Benki Kuu ya Kenya (CBK) kama Mtoa Huduma wa Mikopo ya Kidijitali tangu 2014. Hii inamaanisha kuwa kampuni inasimamiwa kikamilifu na inapaswa kufuata kanuni za CBK kuhusu utoaji wa mikopo, miongozo ya ukopeshaji kupitia simu, na ulinzi wa data za wateja. Hadi sasa, hakuna hatua za kisheria au adhabu zilizoripotiwa hadharani dhidi ya kampuni hii, ikionyesha utiifu wake kwa sheria na kanuni.
Kampuni pia inazingatia ulinzi wa wateja kwa kutoa masharti ya uwazi, kutotoza adhabu za kulipa mkopo kabla ya muda, na kushirikiana na mashirika ya elimu ya kifedha. Pia wanatoa fursa za pili za malipo na ushauri kabla ya kuchukua hatua kali kama vile kuuza dhamana iliyoahidiwa.
Maoni ya Wateja na Nafasi Sokoni
Nafasi ya Ushindani
Jijenge Loans inachukuliwa kuwa mmoja wa wakopeshaji wakuu wasio benki katika ufadhili wa mikopo ya logbook na hati ya ardhi, ikijitofautisha na wengine kwa kasi yake ya utoaji wa mikopo ndani ya saa moja. Inakadiriwa kuwa na sehemu ndogo ya soko la mikopo yenye dhamana isiyo ya benki nchini, ingawa takwimu kamili hazijathibitishwa.
Washindani Wakuu
Katika soko la Kenya, Jijenge Loans inashindana na watoa huduma wengine kadhaa, ikiwemo Stellacredit, Timiza, M-Co-opCash, Pepea Loans, na pia vyama vya ushirika vya akiba na mikopo (SACCOs).
Tofauti na Wengine
Jijenge Loans inajitofautisha na washindani wake kupitia:
- Kasi ya Ajabu: Utoaji wa mkopo ndani ya saa moja kwa mikopo ya logbook.
- Ufikiaji wa Mkoa: Kuwa na uwepo mkubwa na mtandao wa mawakala kote nchini, sio tu Nairobi.
- Mwelekeo wa Mikopo Yenye Dhamana: Utaalam wao katika mikopo ya logbook na hati ya ardhi.
- Mbinu Rafiki ya Kurejesha Madeni: Kutoa ushauri na fursa za pili kabla ya hatua kali za kurejesha madeni.
Mwaka 2019, Jijenge Loans ilitunukiwa tuzo ya 'Most Promising Microfinance in Logbook Finance', ikionyesha kutambuliwa kwa mchango wao katika sekta hiyo.
Maoni na Ukadiriaji wa Wateja
Kwa ujumla, kuna ushuhuda chanya mtandaoni unaosifu kasi na ubora wa huduma za Jijenge Loans. Hata hivyo, kama ilivyo kwa taasisi nyingi za kifedha, kunaweza kuwa na malalamiko ya mara kwa mara kuhusu viwango vya juu vya riba ya mwaka au mizozo kuhusu tathmini ya dhamana, ingawa haya hayajathibitishwa rasmi. Ushuhuda mwingine unaonyesha jinsi mikopo ya Jijenge imewasaidia wateja kupanua biashara zao, kuanzia mikopo midogo ya kuanzisha biashara hadi upanuzi wa maduka ya rejareja.
Ushauri wa Vitendo kwa Wakopaji Watarajiwa
Kabla ya kuamua kukopa kutoka Jijenge Loans au mtoa huduma mwingine yeyote, ni muhimu kufanya utafiti wa kina na kuzingatia yafuatayo:
- Linganisha Riba na Ada: Ingawa Jijenge inatoa kasi, ni muhimu kulinganisha viwango vya riba na ada zao na zile za washindani wengine. Hakikisha unaelewa riba ya kila mwezi na pia riba ya mwaka (APR) ili kupata picha kamili ya gharama.
- Soma Masharti kwa Makini: Hakikisha unaelewa kikamilifu masharti yote ya mkataba wa mkopo, ikiwemo muda wa urejeshaji, adhabu za malipo ya kuchelewa, na taratibu za kurejesha madeni.
- Elewa Dhamana Yako: Ikiwa unachukua mkopo wa logbook au hati ya ardhi, hakikisha unaelewa hatari zinazohusiana na dhamana yako. Jijenge Loans imeelezea kuwa wanafanya ushauri na kutoa fursa za pili kabla ya kuchukua hatua kali, lakini bado ni muhimu kuwa makini.
- Uwezo wa Kulipa: Tathmini uwezo wako wa kulipa mkopo bila kukabiliwa na matatizo ya kifedha. Usikope zaidi ya uwezo wako wa kulipa.
- Tumia Programu na Tovuti: Tumia kikamilifu programu ya simu na tovuti ya Jijenge Loans kwa maombi, kufuatilia, na kupata taarifa za mkopo wako. Hii inaweza kurahisisha mchakato na kuboresha uzoefu wako.
- Wasiliana na Huduma kwa Wateja: Ikiwa una maswali yoyote au uhitaji wa ufafanuzi, usisite kuwasiliana na huduma kwa wateja ya Jijenge Loans.
Kwa kuzingatia ushauri huu, wakopaji watarajiwa wanaweza kufanya uamuzi wenye busara na kutumia fursa za kifedha zinazotolewa na Jijenge Loans kwa faida yao.