Katika ulimwengu wa sasa wa kifedha nchini Kenya, kampuni za mikopo ya kidigitali zimekuwa nguzo muhimu kwa watu binafsi na biashara ndogondogo wanaohitaji fedha za haraka. Mojawapo ya kampuni hizi ni Chapeo Capital Limited, inayojulikana zaidi kama Chapeo Loans. Kama mchambuzi wa masuala ya kifedha, nimefanya utafiti wa kina ili kukupa muhtasari kamili wa huduma, viwango, na nafasi ya Chapeo Loans sokoni.
Muhtasari wa Kampuni na Historia Nchini Kenya
Historia na Usajili
Chapeo Capital Limited imesajiliwa rasmi nchini Kenya kama kampuni binafsi yenye ukomo wa hisa. Inafahamika kuwa ilianzishwa takriban mwaka 2023, ikianza safari yake kama mtoaji mikopo ya kidigitali. Muhimu zaidi, Chapeo Loans imeidhinishwa kikamilifu na Benki Kuu ya Kenya (CBK) kama mtoa mikopo ya kidigitali, ikionekana katika orodha ya CBK ya Machi 2024. Hii inatoa uhakikisho wa kufuata sheria na kanuni za nchi, jambo muhimu kwa uaminifu wa wateja.
Mtindo wa Biashara na Lengo la Soko
Chapeo Loans inatumia jukwaa la kidigitali kutoa huduma zake. Mtindo wao wa biashara unazingatia kutoa mikopo midogo, mikopo inayozunguka (revolving credit), mikopo ya papo hapo, na fedha za matumizi kupitia programu zao za simu, hasa 'Chapeo Cash' na 'Chapeo Credit'. Wanatumia teknolojia ya akili bandia (AI) na data kubwa kuchambua maombi ya mikopo na kufanya maamuzi ya haraka. Malengo yao makuu ya soko ni pamoja na:
- Watu walioajiriwa wanaohitaji pesa taslimu za haraka.
- Biashara ndogo na za kati (SMEs) zinazohitaji mikopo ya mishahara.
- Wateja wanaohitaji mikopo inayonyumbulika na isiyo na dhamana.
Kampuni imeweza kutoa zaidi ya shilingi milioni 500 za Kenya kila siku na inahudumia zaidi ya wateja milioni 5 nchi nzima, ikionyesha uwezo wake mkubwa sokoni.
Bidhaa na Huduma za Mikopo Zinazotolewa na Chapeo Loans
Aina za Mikopo na Viwango
Chapeo Loans inatoa bidhaa mbalimbali za mikopo ili kukidhi mahitaji tofauti ya wateja:
- Mikopo ya Kibinafsi: Hii inatoa kiasi cha hadi KES 1,000,000.
- Mikopo Inayozunguka (Revolving Credit): Hadi KES 500,000, inayoruhusu wateja kukopa na kulipa tena mara kwa mara ndani ya kikomo kilichowekwa.
- Mikopo ya Papo Hapo: Hadi KES 600,000 kwa mahitaji ya haraka.
Kiasi cha chini cha mkopo ni KES 1,000, na kiasi cha juu kinatofautiana kulingana na aina ya mkopo, hadi KES 1,000,000 kwa mikopo ya kibinafsi.
Viwango vya Riba na Ada
Chapeo Loans inatoa viwango vya riba vya kila siku kati ya 0.03% na 0.06%. Hii inalingana na Kiwango Halisi cha Asilimia kwa Mwaka (APR) cha kati ya 11% na 22%. Kwa mfano, mkopo wa KES 5,000 kwa siku 121 kwa riba ya 18.1% kwa mwaka, riba yote itakuwa KES 300, na malipo yote yataleta KES 5,300.
Kuhusu ada, Chapeo Loans inadai kuwa haina ada za huduma kwa malipo ya bili na haina ada zilizofichwa au za dhamana. Hata hivyo, kuna adhabu za malipo ya kuchelewa na kutolipa mkopo kama ilivyoelezwa katika makubaliano ya mtumiaji, ingawa asilimia kamili hazijawekwa wazi hadharani. Mikopo yao haihitaji dhamana yoyote, hivyo ni mikopo isiyo na dhamana.
Muda wa malipo ya mikopo yao ni kati ya siku 91 hadi 121, yaani, kati ya miezi mitatu na minne, ikitoa nafasi ya kutosha kwa wakopaji kupanga malipo yao.
Mchakato wa Maombi, Programu ya Simu, na Udhibiti
Mchakato wa Maombi na Mahitaji
Kuomba mkopo Chapeo ni rahisi na kunafanywa kidigitali. Njia kuu za maombi ni:
- Programu za simu (Chapeo Cash kwa iOS na Chapeo Capital kwa Android).
- Tovuti yao.
- Msaada wa kimwili unaweza kupatikana katika ofisi yao jijini Nairobi.
Mahitaji ya msingi ya kujisajili na kuomba mkopo ni pamoja na kitambulisho cha taifa cha Kenya, nambari ya simu, tarehe ya kuzaliwa, na uthibitisho wa jina halisi kupitia programu. Mwombaji lazima awe na umri wa miaka 18 na zaidi.
Uchambuzi wa mikopo unaendeshwa na mifumo ya akili bandia (AI) inayotumia data kutoka kwa matumizi ya simu, historia ya miamala, na data mbadala. Fedha hutumwa kupitia uhamisho wa benki kwa akaunti zilizosajiliwa au kupitia M-Pesa. Kampuni pia hutumia vikumbusho vya kiotomatiki kupitia SMS na arifa za ndani ya programu kwa ajili ya ukusanyaji wa madeni.
Programu ya Simu na Uzoefu wa Mtumiaji
Programu ya Chapeo Cash kwa watumiaji wa iOS ina rating ya nyota 4 na zaidi, ikisifiwa kwa kasi, urahisi wa kutumia, na usalama. Programu ya Android, Chapeo Capital (ambayo inaonekana kama programu ya zamani), ina takriban vipakuliwa 10,000 na rating ya 3.35. Vipengele muhimu vya programu ni pamoja na:
- Kuidhinishwa kwa mkopo papo hapo.
- Kufuatilia hali ya mkopo.
- Kupanga ratiba ya malipo.
- Punguzo la muda wa maongezi na data kama thamani ya ziada.
- Zana za kupanga bajeti.
Licha ya sifa nzuri, baadhi ya watumiaji wameripoti kukataliwa kwa mikopo bila sababu za wazi baada ya kulipa mikopo ya awali kikamilifu, na ucheleweshaji wa mara kwa mara katika kuidhinishwa tena kwa mkopo. Huduma kwa wateja, inayopatikana kupitia barua pepe, inaonekana kujibu haraka maoni na malalamiko ya watumiaji.
Hali ya Udhibiti na Leseni
Kama ilivyoelezwa hapo awali, Chapeo Capital Limited ina leseni kamili kutoka Benki Kuu ya Kenya (CBK) kama Mtoa Mikopo ya Kidigitali. Kampuni inatii Sheria ya Makampuni ya 2015, Sheria ya Ulinzi wa Data, na miongozo ya CBK kuhusu wakopeshaji wa kidigitali. Pia inatekeleza hatua za faragha zinazofanana na GDPR na viwango vya uhifadhi wa data kwa miaka mitano.
Hakuna rekodi za umma za hatua za udhibiti au adhabu dhidi ya Chapeo Loans, ikionyesha utii wao. Kwa ulinzi wa watumiaji, Chapeo inatoa uwazi wa APR katika programu, inashughulikia data nyeti ya kibinafsi kwa usalama na usimbaji fiche, na ina taratibu za kutatua migogoro kupitia huduma kwa wateja na njia za malalamiko za CBK.
Nafasi Sokoni, Washindani na Ushauri kwa Wakopaji
Nafasi Sokoni na Washindani
Chapeo Loans imejipatia nafasi nzuri sokoni, ikiwa miongoni mwa wakopeshaji watano bora wa kidigitali nchini Kenya kwa viwango vya programu. Hii inamaanisha kuwa imeshindana vikali na wachezaji wakubwa. Washindani wake wakuu ni pamoja na:
- Tala (Inventure Mobile Ltd)
- Little Pesa
- Timiza (Absa)
- Pezesha
- Ndovu
- Jumo
Chapeo inajitofautisha na wengine kwa kutoa bidhaa nyingi (mikopo inayozunguka na mikopo ya papo hapo), muda rahisi wa malipo (siku 91-121), na punguzo la kipekee la muda wa maongezi/data kama thamani ya ziada kwa wateja wake.
Ushauri kwa Wakopaji Watakaotarajiwa
Kama mtaalamu wa masuala ya kifedha, ninatoa ushauri ufuatao kwa yeyote anayefikiria kukopa kutoka Chapeo Loans au mtoa mikopo mwingine wa kidigitali:
- Soma Sheria na Masharti kwa Makini: Kabla ya kukubali mkopo, hakikisha unaelewa kikamilifu sheria na masharti yote, ikiwemo viwango vya riba, ada zozote, na adhabu za kuchelewa.
- Elewa Viwango vya Riba na Ada: Ingawa Chapeo inadai haina ada za siri, fahamu jinsi riba inavyokokotolewa na nini kinatokea ukichelewa kulipa.
- Kopa kwa Uwajibikaji: Kopa tu kiasi unachoweza kulipa kwa urahisi ndani ya muda uliopangwa. Mikopo ya kidigitali inaweza kuwa rahisi kupata, lakini inaweza kusababisha mzigo wa madeni ikiwa haitasimamiwa vizuri.
- Thibitisha Leseni ya CBK: Daima hakikisha mtoa mkopo ameidhinishwa na Benki Kuu ya Kenya. Hii inakulinda dhidi ya walaghai na inahakikisha wanakopeshaji wanatii kanuni. Chapeo imethibitishwa.
- Dhibiti Alama Yako ya Mikopo: Kulipa mikopo kwa wakati husaidia kujenga historia nzuri ya mikopo, ambayo inaweza kukufanya upate mikopo mikubwa zaidi au kwa masharti mazuri siku za usoni.
- Tumia Vipengele vya Programu: Tumia zana za bajeti na ufuatiliaji wa mkopo ndani ya programu ya Chapeo Cash kukusaidia kudhibiti fedha zako.
- Wasiliana na Huduma kwa Wateja: Ikiwa una maswali au unakabiliwa na changamoto, usisite kuwasiliana na huduma kwa wateja wa Chapeo Loans.
Kwa ujumla, Chapeo Loans inatoa fursa muhimu ya kupata mikopo ya haraka na isiyo na dhamana kwa Wakenya wengi. Uidhinishaji wao na CBK, pamoja na matumizi ya teknolojia ya hali ya juu, hutoa uaminifu. Hata hivyo, kama ilivyo kwa huduma zote za kifedha, umakini na uwajibikaji wa mkopaji ni muhimu sana.